Wat er tijdens het vasten
in je lichaam gebeurt
Vasten is niet minder eten.
Het is minder vaak eten, en dat is iets heel anders.
De eerste uren
Na je laatste maaltijd is je insulinespiegel hoog. Je lichaam verwerkt wat er binnenkwam en slaat de rest op. Zolang die insulinespiegel hoog blijft, staat je vetverbranding uit. Niet omdat je te veel at, maar omdat insuline dat signaal letterlijk afgeeft.
Naarmate de uren verstrijken daalt je insuline. Je lichaam gebruikt eerst de suikervoorraad in je lever op. Dat duurt bij de meeste mensen een uur of twaalf.
De switch
Ergens tussen de twaalf en zestien uur gebeurt het. Je levervoorraad is op en je lichaam schakelt over: het gaat vet aanspreken als brandstof.
Waar dat moment precies ligt verschilt per persoon. Het hangt af van wat je als laatste hebt gegeten, hoe insulinegevoelig je bent, en hoe getraind je lichaam is in schakelen. Dat is ook de reden dat ik met een sensor werk en niet met een schema: bij jou kan het net anders liggen dan bij iemand anders.
Ketonen
Bij vetverbranding maakt je lever ketonen aan. Dat is een brandstof waar je hersenen goed op werken.
Dit is wat vrouwen mij het vaakst als eerste vertellen: een rustiger hoofd, meer helderheid, en veel minder gedachten aan eten. Geen pieken en dalen meer, maar een gelijkmatige toevoer.
Autofagie
Bij langer vasten begint je lichaam aan iets wat het bij continu eten nauwelijks toekomt: het ruimt beschadigde celonderdelen op en gebruikt ze opnieuw. Een grote lenteschoonmaak, maar dan van binnen.
Ondertussen komt ook je darm tot rust. Tussen maaltijden door loopt er een schoonmaakgolf door je darmen, het migrating motor complex. Die krijgt alleen de kans als er niet steeds iets bijkomt. Veel mensen merken dat aan een minder opgeblazen gevoel.
"Bij een dieet gaat het begin goed en wordt het daarna moeilijk.
Bij vasten is het precies andersom."
Waarom de eerste weken zwaar kunnen zijn
Bij een dieet gaat het begin goed en wordt het daarna moeilijk. Bij vasten is het precies andersom.
De eerste keren kunnen onwennig zijn. Je kunt moe zijn, prikkelbaar, hoofdpijn hebben. Dat is je lichaam dat een vaardigheid moet terugvinden die het is kwijtgeraakt. Hoe vaker je het traint, hoe makkelijker het gaat.
Ik weet dat uit eigen ervaring. Toen ik acht jaar geleden begon vond ik het verschrikkelijk, terwijl mijn partner er meteen van opknapte. Nu weet ik waarom: mijn eigen suikerverbranding was al verstoord. Juist die moeizame start is meestal het teken dat je lichaam het nodig heeft.
Over honger
Honger komt in golven van een minuut of vijftien tot twintig, en trekt dan weer weg. Het wordt niet steeds erger tot je omvalt. Dat is een van de hardnekkigste misverstanden, en het is de reden dat mensen te vroeg afhaken.
Zodra je vetverbranding aanstaat, verdwijnt dat hongergevoel grotendeels vanzelf.
Wat vasten niet is
Het is geen strategie om minder te eten. Binnen je eetraam eet je drie volwaardige maaltijden. Wie een maaltijd schrapt om calorieën te besparen, staat 's avonds om negen uur alsnog voor het keukenkastje.